Część osób wykonujących badania laboratoryjne ma podwyższone próby wątrobowe. Czy wzrost markerów wątrobowych takich jak AST oraz ALT zawsze oznacza chorobę wątroby?

Zdecydowanie nie! Pokażę Ci na własnym przykładzie, że mocno podwyższone wyniki prób wątrobowych mogą występować u osoby kompletnie zdrowej w sytuacji…

Kiedy?

Dowiesz się tego z lektury dzisiejszego wpisu.


Regularne wykonywanie badań laboratoryjnych jest ważne.


Wiadomo, że regularne wykonywanie badań laboratoryjnych jest niezwykle ważne. Kontrola parametrów biochemicznych krwi pozwala nam zajrzeć do organizmu i ocenić jego pracę od środka.

Wiadomo, że wiele chorób przebiega z wyraźną zmianą aktywności enzymów, uwalnianiem się specyficznych białek z uszkodzonych struktur czy też nie możliwością wydalania różnych metabolitów z organizmu.

Stąd ocena stężenia wybranych substancji — markerów okazuje się niebywale przydatna. Kontrola stanu zdrowia jest szczególnie istotna w przypadku organizmu, który jest poddawany znacznym obciążeniom. A przecież tak jest w przypadku sportowców, prawda?


Przygotowanie do badań laboratoryjnych — czyli co zrobić by wynik był wiarygodny.


Żeby wynik badań laboratoryjnych był wiarygodny, kluczowe jest odpowiednie przygotowanie się do badań. Obejmuje ono kilka prostych zasad, których przestrzeganie zapewni nam uzyskanie wiarygodnego wyniku badania laboratoryjnego.

Sam, na własnym przykładzie pokaże jak bardzo ważna jest to kwestia oraz jak potrafi wpłynąć na ewentualne wyniki i ich interpretację.



Próby wątrobowe wyniki — AST, ALT — profil wątrobowy — ocena funkcji wątroby


Nie raz zdarzyło Ci się słyszeć frazę „profil wątrobowy” bądź “próby wątrobowe”. Podejrzewam, że wykonywałeś je w przypadku badań do pracy czy na studia. Równie często ktoś z Twoich znajomych mógł mieć podwyższone ALT i AST.

Lekarz medycyny pracy często zleca badanie markerów wątrobowych ALT oraz AST, żeby wykluczyć obecność ciężkich schorzeń wątroby. W szczególności chcemy pozyskać informację dotyczącą ewentualnego nosicielstwa wirusowych chorób wątroby (WZW typu B, C) przenoszone drogą krwi oraz płciową.


Próby wątrobowe — wpływ wysiłku fizycznego


Poniżej przedstawiam moje wyniki badań profilu wątrobowego — prób wątrobowych, które wykonałem dzień po ciężkim treningu nóg na siłowni z zakończonym dodatkowo 30-minutową sesją biegu interwałowego. Trening zakończyłem około godziny 18, badania wykonałem około 7.30 rano następnego dnia.



Jak widzimy wyniki AST oraz ALT (profil wątrobowy) są bardzo podwyższone co sugerowało by chorobę wątroby. W przypadku oznaczenia jedynie tych dwóch parametrów mielibyśmy do czynienia z problemem nieprawidłowej interpretacji badania laboratoryjnego.

W badaniu powyżej oznaczoną mamy jednak również kinazę kreatynową. Jej norma przekroczona jest niemal 10 krotnie… co sugeruje znaczne uszkodzenie mięśni szkieletowych.


Podwyższone próby wątrobowe w trakcie wysiłku fizycznego


ALT, AST (inaczej AlaT, AspaT) nie są enzymami, tylko i wyłącznie znajdującymi się w wątrobie. Występują w wielu tkankach w różnym stosunku ilościowym względem siebie. Podwyższone ALT i AST w moim przypadku znaczny wzrost spowodowany był intensywnym wysiłkiem fizycznym dzień wcześniej. Uwolnione enzymy były pochodzenia mięśniowego, co jest potwierdzone ponad 10 krotną zwiększoną wartością enzymu kinazy kreatynowej (CK), której najwięcej jest w mięśniach.


Planowanie badań laboratoryjnych — zalecenia przed pobraniem krwi


Jak widzimy czas wykonywania badań diagnostycznych powinien być ściśle przestrzegany i umiejętnie wpleciony w cykl treningowy. Podstawowe zasady, jakimi należy się kierować przy planowaniu badań laboratoryjnych przedstawię poniżej.


Przed oddaniem materiału do badań diagnostycznych (najczęściej krwi) należy:

— ostatni posiłek spożyć na około 12h przed badaniem

— zachowaj dotychczasową dietę — nie zmieniaj jej na kilka dni przed badaniem.

— odstawić spożywanie alkoholu, papierosów i innych używek na 48 h przed badaniem

— dopuszczalne jest wypicie niewielkiej ilości wody po przebudzeniu w dniu badania.

— zastopować aktywność fizyczną 48h przed badaniem

— zaprzestać zażywania leków, suplementów diety w zależności od potrzeb i rodzaju — kwestie indywidualne


Wartości referencyjne u sportowców są inne — indywidualny zakres referencyjny.

Jak widzimy wysiłek fizyczny potrafi w istotny sposób wpływać na wyniki naszych badań. Stąd kluczowe jest odpowiednie ich zaplanowanie. Nie przestrzeganie podstawowych zasad może dostarczyć nam niemałego stresu, a nawet kłopotów, ale przede wszystkim nie dostarcza wiarygodnej informacji diagnostycznej.

Kolejną kwestią, są zakresy referencyjne, do których należy odnosić wyniki naszych badań. U sportowców często różnią się one w porównaniu do ogółu ludzi. Dlatego każdy z nas powinien swoje wyniki odnosić do własnych indywidualnych zakresów referencyjnych.


Stąd tak ważne jest wyznaczyć własny zakres referencyjny.

Jeżeli nie wiesz jak zinterpretować podwyższone ALT i AST — podwyższony profil wątrobowy — skorzystaj z pomocy Diagnosty Laboratoryjnego online.


Podwyższone próby Wątrobowe — najczęściej zadawane pytania


Czy podwyższone ALT i AST oznaczają chorobę wątroby?

Wzrost markerów wątrobowych AST i ALT nie zawsze związany jest z chorobą wątroby. Może być wynikiem złego pobrania krwi czy złego przygotowania do badania.

Mam podwyższone AST i ALT, co mam robić?

Należy, powtórzyć badania uprzednio dokładnie przygotowując się do nich. Należy również oznaczyć dodatkowe parametry związane z funkcją wątroby takie jak: bilirubina czy GGT.
Jeżeli wyniki powtórzonych badań będą znowu nieprawidłowe, należy z nimi udać się do lekarza. Potrzebna będzie rozszerzona diagnostyka.

Czy wysiłek fizyczne wpływa na wyniki prób wątrobowych?

Tak i to w znacznym stopniu. W artykule znajdziesz przykład prawdziwych wyników.

Jak przygotować się do badania by mieć pewność, że wyniki prób wątrobowych będą wiarygodne?

Dwa dni przed należy unikać, wysiłku fizycznego, odstawić suplementy diety oraz leki. Dzień wcześniej ostatni posiłek zjeść o godzinie 18.


Damian Ostrowski — Trener Personalny Białystok